Oddolna inicjatywa edukacyjna, współpraca nauczycielki, architekta i młodych pasjonatów oraz silne zakorzenienie w lokalnej historii – tak w skrócie można opisać projekt „REMIniscencje”, który przyniósł znaczący sukces zespołowi z Pałacu Młodzieży. Pomysłodawcami projektu byli Anna Rejowska-Gumulak z Pałacu Młodzieży, Joanna Paradowska-Prusak- architekt i urbanistka oraz Jan Prusak, student drugiego roku architektury na Politechnice Krakowskiej, który w czasie realizacji projektu był uczniem Technikum Elektrycznego w Nowym Sączu.
Projekt „REMIniscencje”, realizowany w 2024 roku, wyrósł z potrzeby przybliżenia młodym uczestnikom zajęć sylwetki architekta oraz historii lokalnej przestrzeni. Inspiracją stała się postać Zenona Adama Remiego– twórcy znacznej części zabudowy centrum Nowego Sącza oraz przedstawiciela znanej rodziny architektów Remich.
Efekty pracy zostały docenione przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, który ogłosił wyniki polskiej edycji międzynarodowego konkursu Golden Cubes Awards. Projekt „REMIniscencje” znalazł się w gronie czterech laureatów spośród 34 zgłoszeń i został nagrodzony w kategorii publikacje.
Konkurs organizowany przez Międzynarodową Unię Architektów od 2011 roku promuje najlepsze inicjatywy edukacyjne związane z architekturą na świecie. Tegorocznych zwycięzców międzynarodowych poznamy podczas kongresu w Barcelonie.
Edukacja poprzez doświadczenie
Projekt rozpoczął się od spaceru architektonicznego prowadzonego przez dr Łukasza Połomskiego, który wprowadził uczestników w historię miejskiej zabudowy. Następnie młodzież spotkała się w Muzeum Ziemi Sądeckiej z potomkami Zenona Adama Remiego: architektami Zenonem Remim i Anną Krawczyk (z domu Remi), gdzie zapoznała się z wystawą oraz poznała rodzinne tradycje architektoniczne bezpośrednio u źródła.
Kolejnym etapem było samodzielne opracowanie przez uczniów autorskiego spaceru dla mieszkańców miasta. Powstała gra architektoniczna – prosta, ale pomysłowa mapa w formie ulotki, zaprojektowana graficznie przez Annę Rejowską-Gumulak. Uczestnicy, podążając wyznaczonymi trasami, odkrywają budynki ukryte w rymowankach stworzonych przez dzieci. To połączenie zabawy, edukacji i eksploracji przestrzeni miejskiej.
W uzasadnieniu jurorzy napisali:
„Jury przyznaje nagrodę za inicjatywę ukazującą i promującą lokalny potencjał Nowego Sącza, jako miejsca kształtowania tożsamości lokalnej uczennic i uczniów.
Za działanie z zakresu edukacji architektonicznej odbywające się bezpośrednio w przestrzeni, której dotyczy – co zachęca dzieci do wyjścia z domu, obcowania ze środowiskiem zbudowanym, obserwacji i eksploracji przestrzeni bliskich ich miejscom zamieszkania.
Przybliżenie dzieciom i dorosłym postaci znaczących dla historii architektury lokalnej.
Format inicjatywy – prosty, czytelny, niskobudżetowy, dobrze opracowany zarówno w warstwie treści, jak i grafiki – mogący stanowić wzór do naśladowania dla innych miejscowości. Zaproponowane działanie może być atrakcyjne zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.”
Siła współpracy
Sukces „REMIniscencji” to także efekt wieloletniej współpracy. Relacja między Anną Rejowską-Gumulak a Joanną Paradowską-Prusak rozpoczęła się siedem lat temu, gdy architektka przyprowadziła swoje dzieci – Jana i Helenę – na zajęcia do Pałacu Młodzieży. Z czasem ich znajomość przerodziła się w partnerstwo oparte na wzajemnym uzupełnianiu kompetencji: pedagogicznych, artystycznych i architektonicznych. Realizowane wspólnie wyzwania związane z programem edukacji dla młodzieży „Kształtowanie Przestrzeni” Izby Architektów RP i organizowanym corocznie konkursem, każdorazowo zwieńczone były nagrodami lub wyróżnieniami. Do zespołu naturalnie dołączył również Jan Prusak, który z uczestnika zajęć stał się współtwórcą projektów.
Wzór do naśladowania
Projekt „REMIniscencje” pokazuje, jak skuteczna może być współpraca nauczyciela, rodzica i ucznia. To przykład edukacji opartej na pasji, lokalnym dziedzictwie i realnym doświadczeniu przestrzeni. W czasach, gdy edukacja architektoniczna w Polsce nadal pozostaje niszowa, inicjatywy takie jak ta wyznaczają nowe standardy i inspirują do działania.
Sukces zespołu z Nowego Sącza to nie tylko prestiżowe wyróżnienie, ale także dowód na to, że wartościowe projekty mogą powstawać oddolnie – z potrzeby, zaangażowania i współpracy.